(B)RIM(B)RAM

Overheidsregelingen die beogen te helpen veroorzaken vaak veel werk. Bijvoorbeeld voor de monumentale hofjes. Daan van den Briel, voorzitter van het Landelijk Hofjesberaad geeft in deze bijdrage een inkijkje in de vorm van een bericht voor bestuurders van stichtingen die hofjes beheren.

Om aan te geven dat regelgeving toch veel meer gedoe en verwarring geeft dan men in eerste instantie zou hopen en verwachten, heb ik maar een nieuw woord bedacht als titel van dit artikel. Ik wil proberen u een helder beeld te geven van de huidige stand van zaken op dit moment rond de BRIM en de ANBI, regelingen die bedoeld zijn om te helpen monumenten in stand te houden. BRIM is een subsidie voor onderhoud aan gebouwen, ANBI is een vrijstellingsmogelijkheid van schenkingsrecht en successierecht.

BRIM: nog niet zo lang geleden kregen wij contact met een onderzoekster die via “last van de overheid” vroeg of zij een onderhoud met ons kon hebben. Natuurlijk kon zij langskomen en wij spraken uitgebreid over de problematiek die de invoering van de BRIM ons heeft gebracht. Het opstellen van een BRIM-aanvraag brengt heel veel werk en kosten met zich mee. Zij staan niet in verhouding tot de opbrengst van de op termijn te ontvangen subsidie. Een enkele stichting had, omdat het zoveel werk was, nog maar geen aanvraag ingediend.

Wij krijgen nog een formeel verslag van de onderzoekster, dat waarschijnlijk in oktober verschijnt. Ondertussen had de minister al wel begrepen dat de regelgeving in deze, veel te ingewikkeld is. Hij heeft een aantal vereenvoudigingen aangekondigd en in een brief aan de kamer d.d. 3 juni 2009 geconcretiseerd. De belangrijkste wijzigingen zijn: ingekort en vereenvoudigd aanvraagformulier, geen verplichting voor een financieel dekkingsplan, minder verplichte bijlagen en het declareren zal eenvoudiger worden.

De praktijk zal moeten uitwijzen of de administratieve rompslomp inderdaad vermindert. Ik hoop het, met u, van ganser harte. Als dat zo is dan is dat “winst”, zo niet dan verlang ik en velen met mij, zoals uit de enquête bleek, terug naar de BROM-tijd: het indienen van een degelijke rekening voor onderhoudswerk en daarop volgend een vlotte uitbetaling van het subsidiabele bedrag.

ANBI: een bestuursdelegatie heeft onlangs een bezoek gebracht aan het ANBI-team in Den Bosch. Onze vraag was: waarom zijn er hofjesbesturen die wel een ANBI-status hebben gekregen en is de aanvraag bij anderen afgewezen. Immers: de regeling is toch bedoeld om legaten en schenkingen te verkrijgen, zonder daarover belasting te moeten betalen en wie wil als stichtingsbestuur niet van die mogelijkheid gebruik maken?

Onze insteek was: we gaan “even praten” in Den Bosch, krijgen deze status omdat we maatschappelijk verantwoord bezig zijn en doen meteen een groepsaanvraag voor alle aangesloten stichtingen. Wij werden uitermate vriendelijk ontvangen en de verkregen informatie was helder en eenduidig: de kans op het krijgen van een ANBI-status voor een hofje is uitermate klein, zo niet nul. De status is bedoeld voor die stichtingen die voor 50% (door wetswijziging per januari 2010 zal het percentage hoogstwaarschijnlijk verhoogd worden naar 90%) van hun inkomsten afhankelijk zijn van giften, legaten en andere schenkingen. Dat wij een functie hebben die van maatschappelijk belang is (n.l. de instandhouding van monumenten) doet niet ter zake. Als u een positieve exploitatie heeft uit verhuur, komt u op voorhand al niet in aanmerking voor de ANBI-status. Ook blijkt veelal uit de statuten dat stichtingen die hofjes beheren, hun inkomsten grotendeels verkrijgen uit verhuur van woningen. Daar het team, bestaande uit 10 mensen, vele duizenden aanvragen heeft gekregen, is er wellicht een aantal verkeerde beslissingen genomen. Men is nu bezig al deze aanvragen/toegekende statussen te controleren en dan zullen de eerder genomen beslissingen teruggedraaid worden als blijkt dat deze onterecht toegekend zijn.

Ons was bekend dat er een nieuwe regeling (SBBI) komt, met name bedoeld voor sportverenigingen en vergelijkbare clubs: ook daar zal de toekenning eerder uitzondering dan regel zijn en ook onder die regeling zullen hofjesstichtingen zeker niet kunnen vallen.

Enerzijds was het resultaat van het bezoek aan het ANBI-team teleurstellend, anderzijds ook zeer verhelderend: we weten nu wel waar we aan toe zijn en ik kan u uitleggen hoe het zit. Voor de medewerkers van de belastingdienst was het een gesprek met “mensen uit het veld” en dus voor hen ook van belang. De enige hoop die ik u nog kan bieden is dat wij u op onze volgende landelijke vergadering kunnen informeren over de mogelijkheden die de successiewet ons biedt.

En zo “worstelen” wij verder met allerlei regelingen en hopen dat er ooit een paar gemakkelijk toepasbaar zullen worden waar wij zowel financieel maar ook t.b.v. het monumentale bezit plezier van zullen hebben.

Als er weer uitleg nodig is of druk uitgeoefend moet worden: wij gaan graag voor u op stap om u die helderheid te geven, die zo prettig is bij het besturen van uw stichting.

M.D. van den Briel, voorzitter

www.hofjesberaad.nl