Ze trekken de afgelopen dagen in grote aantallen over ons land. Stapelwolken in allerlei soorten en maten drijven over en laten van tijd tot tijd veel regen achter. Toen we een tijdje geleden met een internationale groep mensen naar deze wolken stonden te kijken en over de ontwikkeling ervan nadachten, kwam er een nieuwe vraag opborrelen: What is - or was – a remarkable Cu-event in your life? Enig idee?

Stapelwolken heten in het jargon Cumulus. Je hebt ze in verschillende maten. De grootste worden Cumulonimbus genoemd; dat zijn de buien die de laatste tijd zoveel hemelwater achterlieten en waaruit het ook gemakkelijk kan hagelen of onweren. Een aspect dat iedereen van jongs af aan opvalt – en dus ook door het internationale gezelschap meteen werd genoemd – is de vlakke basis van dit wolkentype. Zo is er niets – en een stukje hoger zorgt condensatie van waterdamp opeens voor het begin van de wolk. Het lijkt een kwestie van alles of niets.

Natuurlijk komt zo’n stapelwolk niet opeens uit de lucht vallen. Het punt is dat er voor de zichtbare vorming van de wolk allerlei processen aan de gang zijn die wij niet kunnen waarnemen. Pas als de waterdamp plotsklaps condenseert tot ontelbare waterdruppels krijgen onze ogen er vat op. Zien we de platte basis en de verdere groei van de bloemkoolwolk.

Wie even nadenkt, herkent soortgelijke processen in het dagelijkse leven. Iedere deelnemer wist wel een voorbeeld te noemen van een plotselinge gebeurtenis die hem verrast had en die niet zonder gevolgen zou blijven. Uiteraard herinnerde iemand ons aan de Engelse uitdrukking making things out of thin air. Een logische vraag onder de deelnemers was vervolgens of het bij nader inzien mogelijk was geweest om ‘de onzichtbare waterdampstromen’ voorafgaand aan de gebeurtenis toch te ontwaren. Zo ja, waaraan dan?

Eén van de Duitse deelnemers beschreef zijn Cu-event als iets dat steeds terugkwam. Namelijk iedere keer als hij werkte aan een nieuw gedicht. ‘Het is in het begin altijd zoeken en worstelen’ zei hij. ‘Totdat ik de titel van het gedicht weet. Daarna ontvouwt het gedicht zichzelf, net zoals die stapelwolk dat daar nu doet’. En hij wees op een cumulus die fel wit afstak tegen de blauwe achtergrond van de lucht. Een gewone Hollandse stapelwolk, die als basis diende voor een internationale dialoog...

Harry Bakker

Organisatieadviseur bij RijksAdvies en als Fellow verbonden aan de Royal Meteorological Society in Reading, Engeland. Hij publiceert wekelijks een Weergaloos Werken-blog over mensen, organisaties en meteorologie. De blogs zijn te lezen op www.dudix.hetwebburo.nl/blog en www.weergalozeorganisaties.nl.