Vandaag in de Volkskrant een reportage over qat. Daarin zegt een handelaar: “Als het wordt verboden, stop ik ermee.” Dat fascineert mij.

Qat is een plantje uit oost Afrika dat als je er op kauwt een stimulerende werking heeft. Het maakt licht euforisch. Het is van oudsher bekend en maakt onderdeel uit van de cultuur in landen zoals Yemen en Somalië. Bij veelvuldig gebruik heeft het behoorlijk nadelige effecten. Het is in Nederland nog niet verboden al wordt er al langer over gediscussieerd o.a. omdat de (flinke) opbrengsten van het plantje naar de Somalische piraten schijnen te gaan. In het najaar volgt een besluit in Den Haag over het opnemen van het plantje in de Opiumwet.

Vandaag gaat de reportage over de nadelige gevolgen in Uithoorn, het Europese qatcentrum voor de zo lucratieve handel omdat het in andere landen behalve Engeland verboden is. Er zijn mensen verslaafd aan het gekauw, ze eten ze bij bosjes. Het geeft energie, stilt de honger en versterkt het zelfvertrouwen. Maar eenmaal uitgewerkt volgt slapeloosheid, verminderde zelfbeheersing, uitputting, verdoofdheid en depressiviteit. Gebruikers raken bovendien in de financiële problemen. Je ziet de neerwaartse spiraal. Maar handel is handel. De inkoopprijs in Kenia is 60 cent, in Uithoorn betaal je 2 euro, in Amersfoort 5 en in Scandinavië 40 euro.

Handelaar Thomas zegt dat hij zijn klanten “kapot” ziet gaan aan de qat. Ze besteden al hun geld er aan. Hij beheert zelfs hun pinpassen. Dat knaagt wel aan zijn geweten. Maar ja, het is niet verboden. Dus.

Een kleinere overheid is mogelijk maar wel afhankelijk van de mate van eigen verantwoordelijkheid van mensen.