Gisteren was ik als deelnemer bij de Schakeldag, een conferentie voor overheidsmedewerkers die betrokken zijn bij uitvoerende taken op het gebied van milieu en leefomgeving. De dag stond in het teken van “over de schutting kijken”. Bij heel veel gebeurtenissen zijn vaak meerdere instanties betrokken en om een probleem op te lossen moet je dus wel gemeenschappelijk aan de slag. Uitvoeringsproblemen hebben nogal eens te maken met onbekendheid met de ander en het ontbreken van goede informatie.

Over de schutting kijken, en dan

Over de schutting kijken is wel een eerste stap, maar nog niet genoeg. Nodig is dat samen verder gekeken wordt naar wat de beste oplossing is. Dat loopt als een rode draad door de verhalen die ik gisteren hoorde. Het mooie is dat in recente wetgeving (Waterwet, Wet Milieubeheer) dat ook expliciet is genoemd. Indien er bijvoorbeeld meerdere instanties bevoegd zijn moeten zij met elkaar afstemmen. Dus in concrete gevallen: ga met elkaar rond de tafel zitten, dan kom je er wel uit. De wetgever realiseert zich dat de maakbaarheid via wetgeving niet mogelijk is. De werkelijkheid is altijd weer anders en daarvoor is de remedie: contact maken, vraagstuk uitdiepen en door gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring tot de beste oplossing te komen. Dat is de uitdaging voor de uitvoeringspraktijk.

Schakelen is meer dan een schakel zijn

In een keten is een bepaalde instantie te zien als een schakel. In de situatie die we hier bedoelen gaat het om meer: schakelen doe je ook om naar een hogere of lagere versnelling te gaan. Met schakelen stel je het geheel in staat om verder te komen en de juiste snelheid te vinden. Duidelijk is dat in het drukke stadsverkeer veel meer geschakeld moet worden dan in een rustige uithoek. Naarmate het verkeer toeneemt, neemt de complexiteit toe, eenvoudig omdat er meer gebeurtenissen zijn. Daar ligt de volgende uitdaging: het schakelen tussen verschillende ketens. 

Schakelkastje 

Toevallig of niet: tijdens de conferentie vatte een schakelkast vlam waardoor een uur lang de stroomvoorziening wegviel. Wat er gebeurt bij onvoorziene defecten levert een mooie illustratie op. Alle presentaties gingen gewoon door. Zonder de bekende powerpoints maar met zeer geanimeerde gesprekken, hier en daar zelfs bij kaarslicht. Schema’s werden gevisualiseerd in geïmproviseerde toneelstukjes. De deelnemers schakelden moeiteloos naar een andere vorm, alles liep door en het werd een groot succes. Dat geeft vertrouwen voor de oplossingen van de toekomst. Wanneer de dialoog tussen professionals loopt, komen we echt veel verder. Zelfs als de techniek ons in de steek laat.