Het kamerlid Lilian Helder (PVV) snapt niets van statistiek. Op tal van plaatsen is dat bericht verschenen. Zo ook bij NRC waar ook de titel ‘PVV-Miep’ voor het gemak maar is overgenomen. Wat mij fascineert is de vraag: zou zij gelijk kunnen hebben met haar standpunt dat vergelijkingen van personen niet mogelijk zijn? (Als dat tenminste is wat ze bedoelt.)

We zijn gewend om met ‘wetenschappelijk onderbouwd’ materiaal te werken. Met statistieken meten we de verschillen in effecten van maatregelen zodat we een idee krijgen over wat verstandig is. Als het om menselijk gedrag gaat is daarbij het probleem dat het onmogelijk is om alle omstandigheden vast te zetten. Er zijn teveel variabelen die het effect kunnen beïnvloeden. Daarom wordt een beredeneerde keuze gemaakt van wat we meten. Dat mondt uit in een formule waarin correctiefactoren voor de grote onbekenden. De uitkomst accepteren we dan als wetenschappelijk bewijs. Gewoon omdat we anders helemaal niets hebben op basis waarvan we iets kunnen doen dat enigszins hard is. Dat zou dus betekenen dat het niet veel uitmaakt wat we doen en daar voelen we ons niet fijn bij.

In de kwestie waar het over ging is het bijvoorbeeld aannemelijk dat zachte sancties (taakstraffen) beter scoren dan harde sancties (vrijheidsstraffen) als het gaat om gedragsbeïnvloeding (recidive).

Mevrouw Helder (what’s in a name) betoogde met zoveel woorden min of meer dat je nooit exact identieke situaties hebt zodat elke vergelijking mank gaat. Daar heeft ze wel een punt, ook al is er begrijpelijke twijfel over of ze wel snapte waar het over ging (zie filmpje). Maar dat betekent dus nog niet dat ze geen gelijk zou kunnen hebben. Mijn vermoeden is dat dat voor al diegenen die zo wetenschappelijk gevormd zijn een onmogelijke gedachte is. Maar dat vermoeden is niet gebaseerd op een wetenschappelijk onderzoek en evenmin statistisch onderbouwd.

Afbeelding: het logo van de PVV is een rood-wit-blauwe-grijze-ons-aankijkende-niet-gedetermineerde vogel. Nog niet opgenomen in Gevleugeld leiderschap.