Veranderingen voltrekken zich meestal doordat eerst een beperkte groep mensen iets als eerste anders gaat doen, waarna grotere groepen volgen en uiteindelijk iedereen niet beter meer weet. Het is niet te voorspellen wanneer de voorlopers wel en wanneer niet gevolgd zullen worden. We weten zeker dat voorspellingen niet berusten op wetenschap maar meer op geloof of hoop. Nadat een verandering algemeen is geworden zijn de verklaringen daarvoor eenvoudig te geven. Het is fascinerend om te zien dat niettemin steeds maar weer mensen uitspraken doen over wat er gaat gebeuren.

Een beweging die ik zie en interessant vind is wat nu “Het Nieuwe Werken” heet. De definitie van HNW is afhankelijk van met wie je er over spreekt, maar enkele rode draden zijn dat er een ruime plaats is voor ‘nieuwe media’, sociale netwerken, plaats- en tijd-onafhankelijk werken, open innovatie, kennis delen en samenwerken. Het is wat mij betreft een sympathieke trend al weet ik tegelijkertijd niet goed wat er nu eigenlijk nieuw aan is. Toen ik in 1987 kwam te werken bij de directie automatisering van de Belastingdienst ontving ik 2 computers. Een Tulip op de vaste werkplek en een draagbare Zenith voor thuis. Nou ja draagbaar, met enige moeite dat wel. Het was in ieder geval al ingeburgerd bij de ontwikkelaars dat je alleen naar kantoor reisde als dat echt nodig was. Dat heette toen nog niet HNW, maar was gewoon gezond verstand. Ook toen was er een parkeerprobleem en stonden er files in overvloed. De draagbaarheid is sindsdien enorm toegnomen net als de mogelijkheden om op andere plekken te werken, dan alleen thuis of op een kantoor.

Kennis delen en samen werken is vooral van belang voor mensen die nieuwe dingen doen of dingen voor de eerste keer doen. Als je routinematig klussen moet doen, is dat niet zo belangrijk. Een eigenschap van ontwikkelaars is dat ze extern gericht zijn, zij moeten als zij waarde willen toevoegen vooral opsnuiven wat er is, anderen opzoeken om bij de voorlopers te horen, sociaal netwerken dus en samenwerken. Maar ja, dat geldt alleen voor de voorlopers. Het kan zijn dat de nieuwe mogelijkheden er toe leiden dat we allemaal voorop willen lopen, maar dan werkt het systeem niet meer. Trendwatchers, managementgoeroes en early adopters zouden dan zonder werk komen te zitten. Men zegt wel dat jezelf overbodig maken een eerzame doelstelling is, maar daar geloof ik toch niet zo in.

Deze overpeinzingen komen bij mij naar boven als ik zie dat veel organisaties zich bewegen naar een kleine kern vaste mensen, met daar omheen kringen van mensen die losser en flexibeler staan tegenover de organisatie. Het vraagstuk daarvan is hoe deze ‘schil’-mensen op een zorgvuldige manier betrokken kunnen zijn bij de unieke waarden van de organisatie. Waarom zullen mensen die er niet echt bij horen zich vereenzelvigen met de hogere doelstellingen, de kernwaarden en de passie die bij de organisatie horen? Ik zou heel graag van ZP-ers, HNW-ers, early adopters en wie zich verder uitgedaagd voelt, hun kijk op dit vraagstuk willen vernemen. Berichten zijn welkom.

Zoals Deleuze en Guattari schreven: "Philosophy needs a nonphilosophy that comprehends it; it needs a nonphilosophical comprehension just as art needs nonart and science needs nonscience”