Verschillende reacties op de gedachten over de veranderende overheid spreken de verwachting uit dat de overheid voor een immense opgave staat op de middellange termijn. In een recente publicatie van PWC zag ik ongeveer deze illustratie.

Wanneer de economie zich herstelt zal de private sector daarvan profiteren. De overheid zal het sterk toegenomen tekort op de begroting, dat o.a. is ontstaan door steunoperaties en lagere inkomsten, moeten aanpakken. Voor Nederland betekent het dat de overheidsuitgaven vanaf 2011 dalen. Deze daling zal gepaard gaan met het verkleinen van de overheidsorganisatie, dat lijkt althans onvermijdbaar. Zo gezien valt het dieptepunt van de overheidsrecessie dus in 2011-2012.

Het effect van minder ambtenaren werkt pas op wat langere termijn financieel door. Het op grote schaal actief ontslaan van ambtenaren uit overheidsdienst lijkt niet zo zinvol en vormt zelfs een risico voor kostenstijging zodra de arbeidsmarkt weer aantrekt. Het is zeker niet uit te sluiten dat degenen die op korte termijn in de bezuinigingsacties niet inzetbaar zijn, tegen 2012 weer hard nodig zijn. Sommigen voorspellen dan ook dat de zelfstandig geworden ambtenaren een goede kans maken weer aan het werk te komen bij dezelfde overheid, alleen in een andere positie. Gezien vanuit het overheidsbelang is het zeer de vraag of dat de gewenste situatie is. Het is de uitdaging om oplossingen te vinden die waarde toevoegen. Daarover de volgende keer.

Hoe de situatie er uit ziet als het economisch herstel uitblijft is nog niet in een scenario verwerkt.