Abdicatie = Afstand doen van het koningschap. Het staatshoofd legt definitief zijn functie neer.

Zetelroof =  Een lid van de kamer die uit zijn fractie treedt of wordt gezet, kan zijn zetel behouden. Niettemin wordt dat wel als zetelroof beschouwd. In die redenering wordt ervan uitgegaan dat de zetel ‘eigendom’ is van de partij waartoe het kamerlid behoorde.

Het is te lezen in een nieuw boekje dat begrippen uit het staatsrecht verklaart. Het is te downloaden bij www.postbus51.nl onder de titel “Van abdicatie tot zetelroof”.

Volgens een bericht in de papieren Volkskrant vandaag beveelt minister Ter Horst het boekje van harte aan. Zij hoopt dat het op het bureau van elke beleidsambtenaar komt. Herman Tjeenk Willink, vice-president van de Raad van State, vindt dat het boekje geen moment te vroeg komt.

Het boekje legt alle voorkomende begrippen heel eenvoudig en basaal uit. Het lijkt me daarom ook geschikt voor de lagere klassen op een gemiddelde middelbare school. Van harte aanbevolen.

Ministerraad = De gezamenlijke vergadering van de ministers onder voorzitterschap van de minister-president. De leden van de ministerraad zijn gebonden aan de geheimhoudingsplicht.

Opmerkelijk is dat, toevallig ook vandaag, Cees Faseur, lid van de commissie Davids, mededelingen doet over uitspraken in de ministerraad door toenmalig minster Klaas de Vries. Faseur heeft notulen van de ministerraad mogen inzien.

Blijkens notulen van de ministerraad van vóór 2002, die de commissie van het kabinet mocht inzien, betoogde De Vries daar over een eerder Amerikaans ingrijpen in Irak dat ‘machtspolitiek in dit geval prevaleerde boven een strikte toepassing van de regels van de internationale rechtsorde’.

Ik heb meteen in het boekje opgezocht of het citeren uit de ministerraad is toegestaan. Het staat er helaas niet in. Er staat alleen dat een lid van de ministerraad een geheimhoudingsplicht heeft. Mijn veronderstelling is dat anderen alleen mogen citeren als het uitdrukkelijk door de ministerraad is toegestaan. Ten behoeve van het werk van de commissie Davids is er veel te doen geweest over de protocollen. Het rapport van de commissie Davids meldt op pagina 32:

Tevens heeft zij inzage gehad in de notulen van de Ministerraad over de relevante periodes van de voorgeschiedenis. Ook heeft zij aantekeningen van de secretaris van de Ministerraad kunnen raadplegen. De taakstelling van de Commissie bracht mee dat in een aantal gevallen uit de notulen van de Ministerraad is geciteerd met vermelding van de naam van de spreker.

Helemaal glashelder is het niet. Is het nu expliciet afgesproken of is het een interpretatie van de commissie zelf? Duidelijk is wel dat het commissielid Faseur het citaat publiekelijk gebruikt omdat het in het rapport staat (pagina 54). Hij citeert dus niet de notulen van de ministerraad maar het rapport van de commissie Davids.

Misschien is het de hoogste tijd om die geheimhoudingsplicht als zodanig ter discussie te stellen. Dat zou een mooie meerwaarde van dit onderzoek kunnen zijn. Het gaat tenslotte om het algemeen belang. Een begrip dat in het boekje “Van abdicatie tot zetelroof” helaas niet is uitgelegd.

Foto (Original: Bildarchiv der Österreichischen Nationalbibliothek): Napoleon doet afstand van de troon. Zijn invloed op ons staatsrecht is groot geweest.